Jacobskruiskruid* - Senecio Jacobaea

Jacobskruiskruid is een plant die op dit moment nogal in de belangstelling staat omdat heel veel paardeneigenaren tegenwoordig op de hoogte zijn van de giftigheid van de plant. Doordat de plant in het najaar zeer veel pluizige zaden verspreidt door middel van de wind verspreidt hij zich heel snel. Er zitten zo’n 75.000 tot 200.000 zaden aan een volwassen plant. Bestrijding van de plant in de weide is erg moeilijk omdat de zaden heel lang in de bodem bewaard kunnen blijven totdat ze gaan kiemen.

De enige manier om de planten uit de weides te halen is met de hand het hele weiland leegplukken. In het voorjaar ligt de plant als een rozetje in het weiland en het is raadzaam om hem dan al te bestrijden. De plant moet met wortel en al worden verwijderd omdat hij anders gewoon weer opkomt. Zorg ervoor dat er geen wortelresten blijven zitten, want die groeien gewoon weer verder. Trek handschoenen aan, want de gifstoffen kunnen ook door de huid naar binnen dringen. De geplukte planten kun je het beste direct na het plukken verbranden omdat zeker de bloeiende planten zelfs na het plukken nog snel pluizige zaadjes produceren om zich nog te kunnen vermeerderen.

Waar te vinden
Jacobskruiskruid groeit in de berm, aan de bosrand, in natuurgebieden, in weides en op braakliggende terreinen. De plant is te herkennen aan zijn gele bloempjes en zijn paarse stengel. Hij wordt 30-90 cm hoog.

Bloeitijd
Juli-oktober

Giftige delen
Alle delen van de plant zijn giftig, zowel vers als gedroogd. Hij bevat veel gifstoffen. Deze werken op de lever in en veroorzaken bloedingen, necroses en levercirrose. Zelfs de honing van deze plant is giftig voor degenen die het eten. De verse plant wordt zelden gegeten omdat hij zeer bitter is maar gedroogd in het hooi herkennen paarden hem niet meer. De stengels van de plant zijn dan bruinpaars van kleur, de bloemen blijven gedroogd hun gele kleur behouden. Het probleem is dat het paard het gif niet meer kan uitscheiden en dus telkens meer beschadiging oploopt. De lever heeft een groot herstelvermogen en veel reservecapaciteit, dus als het paard uiteindelijk ziekteverschijnselen vertoont kan de lever al onherstelbaar beschadigd zijn. Er is geen therapie mogelijk.

Als een paard de plant eet kan dit soms leiden tot een acute vergiftiging die zich uit in spierzwakte, loomheid, versnelde ademhaling en polsslag, kolieken. Na enkele dagen tot weken sterft het dier een pijnlijke dood. Meestal sluimert de vergiftiging langzaam door. Deze vorm wordt "seneciosis" genoemd. Het paard krijgt een gebrek aan eetlust, sterke vermagering, verstopping, geelkleuring van de slijmvliezen (leverproblemen) ten gevolge van geelzucht. Ze worden sloom, geeuwerig, draaierig en gaan wankel lopen.

Als je vermoed dat er Jacobskruiskruid in je hooi zit kan je dat bij het laboratorium van de Gezondheidsdienst voor Dieren laten onderzoeken. Ga naar www.gdvdieren.nl en zoek op Jacobskruiskruid, of klik hier om direct naar het betreffende artikeltje te gaan.

Informatie op andere sites
Jacobskruiskruid: een sluipmoordenaar!
Vergiftiging met Jakobskruiskruid, dierenkliniek Lemmer
Senecio jacobea (in het duits)
Senecio jacobea (in het engels)
Ragwort (in het engels)

Rozet
Plant
Plant
Knop
Gedroogd
Bloem
Bloem
Bloem
Bloem
Blad
Blad